What Knots Knot Knots
Programma educatie
Het kunstproject What Knots Knot Knots onderzoekt hoe het koloniale verleden van Noord-Nederland nog steeds doorwerkt in het leven van nu. Acht kunstenaars maakten nieuw werk op basis van onderzoek in lokale archieven en verhalen uit Groningen, Friesland en Drenthe. Noord-Nederland heeft een eigen koloniale geschiedenis, maar veel van die verhalen kennen we nauwelijks. Schepen uit Groningen voeren naar Ghana om tot slaaf gemaakte mensen te verhandelen, Friese kaartenmakers werkten voor de VOC en de WIC, en ook de komst van Molukse KNIL-militairen naar voormalig kamp Westerbork laat zien hoe deze geschiedenis doorloopt tot in de twintigste eeuw.
What Knots Knot Knots is een initiatief van Noorderlicht, ontwikkeld met archief- en culturele instellingen in Noord-Nederland. De tentoonstelling is van 4 juli t/m 31 augustus 2026 te zien. In schooljaar 2026/2027 kunnen schoolgroepen in Groningen, Drenthe en Friesland een aansluitend educatief traject volgen dat inzoomt op lokale geschiedenissen en verhalen uit de eigen omgeving.
Onderzoek, ontmoet en verbeeld (post)koloniale verhalen
Het project bestaat uit een traject van drie lesmomenten:
1. Geschiedenisles
Lokale (post)koloniale geschiedenis
Leerlingen krijgen een geschiedenisles van een kunstenaar of gastdocent over de koloniale geschiedenis van Noord-Nederland. Aan de hand van verhalen, beelden en voorbeelden uit Groningen, Friesland en Drenthe maken zij kennis met thema’s als handel, slavernij, migratie en de doorwerking van het koloniale verleden in het heden.
De les nodigt uit om kritisch te kijken naar welke verhalen we kennen, en welke vaak minder aandacht krijgen in het geschiedenisonderwijs.
- Duur: 50-60 minuten
- Werkvormen: luisteren, kijken, gesprek, reflectie
- Leerdoelen: historisch bewustzijn, kritisch denken, cultureel bewustzijn, actief burgerschap, lokale verbondenheid
- Locatie: in de klas
2. Excursie & ontmoeting
Bezoek aan archief en tentoonstelling
Leerlingen bezoeken een lokaal archief waar zij historisch materiaal, foto’s en documenten onderzoeken die sporen van het koloniale verleden zichtbaar maken. Tijdens het archiefbezoek ontmoeten zij ook iemand die vanuit een persoonlijk verhaal vertelt over verborgen geschiedenissen en de doorwerking daarvan in het heden.
Welke verhalen liggen opgeslagen in archieven, en welke ontbreken juist?
- Duur: 90 minuten
- Werkvormen: onderzoeken, ontmoeting, reflectie
- Leerdoelen: beeldgeletterdheid, historisch bewustzijn, kritisch denken, empathie en perspectiefwisseling
- Locatie: Groninger Archief, Tresoar of Drents Archief
3. Workshop Mixed-media
Verhalen teruggeven aan het archief
In deze workshop werken leerlingen met archiefbeelden, tekst en fotografie om verborgen of vergeten verhalen zichtbaar te maken. De input uit de geschiedenisles, de ontmoeting en de archiefbronnen vormt de basis voor een eigen beeldend werk op A5-formaat met collage, beeld en tekst.
Alle werken worden samengebracht in een gezamenlijke DIY-magazine/zine, die samen met de leerlingen wordt geschonken aan het archief.
- Duur: 90 minuten
- Werkvormen: combineren, onderzoeken, verbeelden, samenwerken
- Leerdoelen: creatief denken, onderzoekend leren, expressie, samenwerken
- Locatie: in de klas of bij VHDG / Noorderlicht (Niemeyer-fabriek)
Voor wie?
VO en MBO en HBO. Aansluiting bij o.a. burgerschap, geschiedenis, maatschappijleer, CKV, kunst en media-educatie.
Praktisch & kosten
- Gastles, archiefbezoek en workshop (serie van 3 lessen): € 450,00 per groep
- Excursie & archiefbezoek: op aanvraag
- Locatie: in de klas, archiefinstellingen of Niemeyer-fabriek Groningen
- Taal: Nederlands (Engels op aanvraag)
- Toegankelijkheid: we denken graag mee over specifieke behoeften
- De Cultuurkaart wordt geaccepteerd
Aanmelden: mail Yvonne Blaauw, hoofd educatie via yvonne@noorderlicht.com
