 | |
 |
Noorderlicht is een veelzijdig en toonaangevend podium voor fotografen die op persoonlijke wijze de fotografie gebruiken om de wereld te verkennen en te verbeelden. Alle soorten fotografie komen aan bod, maar de documentaire fotografie is de basis. Noorderlicht is internationaal georiënteerd en heeft geen vaste fotografen, hoewel sommigen worden gevolgd en regelmatig terugkeren. De vaste activiteiten van Noorderlicht zijn: De Noorderlicht Fotogalerie; 500 m2 expositieruimte midden in het centrum van Groningen met 5 à 6 tentoonstellingen per jaar. De Noorderlicht Fotomanifestatie; de jaarlijkse internationale manifestatie die afwisselend in Groningen (thematisch) en Leeuwarden (niet-Westerse fotografie) wordt gehouden, en die pers en publiek trekt vanuit de hele wereld. Het Noorderlicht Projectbureau; dat opdrachten verleent, lezingen en workshops organiseert, educatieve programma's ontwikkelt en het reizen van Noorderlicht-tentoonstellingen coördineert. De Noorderlicht Uitgeverij, Aurora Borealis; die alle catalogi bij de manifestaties en exposities, en alle boeken van Noorderlicht-projecten verzorgt. Korte geschiedenis: Stichting Fotografie Noorderlicht is ontstaan vanuit de USVA* Noorderlicht Fotogalerie, die werd opgericht in 1980. In de eerste jaren was de galerie hét podium voor nieuwe ontwikkelingen in de Nederlandse documentaire fotografie. Hoewel inmiddels ook verschillende vormen van kunstfotografie aan bod komen, blijft de documentaire fotografie de speerpunt van het programma. In 1991 ontving de galerie de Dunhill Distinction Award. In november 1990 wordt het tienjarig bestaan van de fotogalerie gevierd met de eerste editie van de Noorderlicht Fotomanifestatie. (* USVA = cultureel studentencentrum van de Rijksuniversiteit Groningen) Activiteiten uitgebreid: Noorderlicht Fotomanifestatie: Het succes van de eerste Noorderlicht Fotomanifestatie in 1990 leidt tot de zelfstandige Stichting Fotografie Noorderlicht. In de eerste editie van de manifestatie is de blik nog gericht op de 'eigen' noordelijke fotografie. In die van 1991 wordt er ook naar de rest van Nederland gekeken. Na deze eerste verkenningen, wordt besloten de manifestatie te veranderen in een biënnale met een internationaal karakter. De manifestatie 'Home' in 1993 wordt voor het eerst georganiseerd volgens het huidige concept: een thematisch opgezette hoofdtentoonstelling bestaande uit zorgvuldig geselecteerde individuele series die zich concentreren op maatschappelijke ontwikkelingen. In 2000 wordt de manifestatie voor het eerst ook in Leeuwarden georganiseerd. Hiermee verandert de manifestatie van een biënnale in een jaarlijks terugkerend evenement, dat afwisselend plaatsvindt in Groningen en Leeuwarden. In Leeuwarden gebeurt dat in samenwerking met het Fries Museum. Noorderlicht is sindsdien de enige jaarlijkse fotomanifestatie in Nederland en een van de weinige wereldwijd. De manifestaties in Groningen en Friesland verschillen van inhoud en opzet. De hoofdtentoonstelling in Groningen is een thematisch beeldverhaal dat is opgebouwd uit series van individuele fotografen, en de grenzen van de documentaire fotografie verkent. De Friese manifestaties besteden aandacht aan fotografie uit een niet-westerse regio. Uitgangspunt daarbij is de eigenheid van de niet-westerse en voor ons onbekende fotografie. Niet 'onze' maar de eigen visie van de fotografen is bepalend voor het karakter van de tentoonstelling. De Noorderlicht Fotomanifestaties op een rij: 1990 - Noorderlicht I Sinds de zomer van 2005 zit de galerie in een prachtig gerenoveerd pand met 500 m2 expositieruimte midden in het centrum van Groningen, waar per jaar 5 à 6 tentoonstellingen worden georganiseerd. De Noorderlicht Fotogalerie heeft inmiddels een lange historie. De galerie is opgericht in 1980 en toont sindsdien permanent hoogwaardige fotografietentoonstellingen. Haar wortels liggen in de documentaire fotografie, een genre dat de eerste 10 jaar van het bestaan van de galerie beeldbepalend is geweest, maar de laatste jaren komen ook vormen van kunstfotografie aan bod. De Noorderlicht Fotogalerie is een van de langst bestaande fotogalerieën van Nederland. In het archief van de Fotogalerie wordt een volledig overzicht gegeven van de exposities. Naast de organisatie van de manifestatie en de expositieruimte, doet Noorderlicht nog veel meer! Ze verleent opdrachten, organiseert lezingen en workshops en ontwikkelt educatieve programma's. Ook treedt Noorderlicht adviserend op voor collega-instellingen, overheden en bedrijven. Al deze activiteiten worden geschaard onder het Noorderlicht Projectbureau. Een kleine greep: In 2000 verstrekt het Projectbureau zijn eerste opdracht aan de jonge Zweedse fotograaf Albin Biblom. Van zijn project 'The Journals of Jacob Mandeville' wordt een boek uitgegeven dat tijdens de manifestatie van 2001 wordt gepresenteerd in het Natuurmuseum Groningen. In de zomer van 2002 organiseert Noorderlicht de internationale groepstentoonstelling 'Confronting Views', waarin negen fotografen een beeld schetsen van het Israëlisch-Palestijnse conflict. Bij de tentoonstelling verschijnt een uitgebreide catalogus. 'Confronting Views' was na Groningen te zien op het Fotografia fotofestival van Rome en in de Photographers' Gallery in London. In 2003 wordt in de stationshallen van Groningen, Leeuwarden en Assen (de drie noordelijke hoofdsteden) de reizende wisselexpositie 'De Ontsnapping' georganiseerd. 'De Ontsnapping' presenteert foto's op extreem groot formaat die in onderlinge combinatie een verrassende kijk geven op de alledaagse werkelijkheid. In samenwerking met de Nederlandse Spoorwegen krijgt het project in 2004 een vervolg op stations door heel Nederland. In 2003 ontwikkelt Noorderlicht een lespakket voor de ckv-lessen op havo/vwo; 'Waarheid en werkelijkheid in de fotografie', en is daarmee de eerste in Nederland. Het pakket wordt enthousiast ontvangen en in 2004 verschijnt er een variant voor het vmbo, waar ook veel vraag naar is. In 2006 wordt het lespakket door het BiSK aangepast voor gebruik in het basisonderwijs. Van 2001 tot en met 2004 loopt de opdrachtenreeks 'Land van belofte', waarvan in 2004 een fotoboek verschijnt. De gelijknamige tentoonstelling is in 2005 de openingstentoonstelling van de nieuwe Noorderlicht Fotogalerie aan het Akerkhof in Groningen. Opvolgend krijgen Adriënne van Eekelen (Nederland) en Antoine d'Agata (Frankrijk) in 2001, Ken Schles (VS) en Anders Petersen (Zweden) in 2002, en tot slot John Davies (Engeland) in 2003 dezelfde opdracht: geef op eigen wijze een beeld van de 'onderstroom' van Groningen: dat wat de stad tot stad maakt, maar in zijn alledaagsheid zo onzichtbaar is geworden dat het zelfs de Groningers nauwelijks nog opvalt. Steeds meer tentoonstellingen van Noorderlicht worden overgenomen en elders geëxposeerd. Het projectbureau coördineert het reizen van de tentoonstellingen en de contacten met buitenlandse instellingen. Noorderlicht Uitgeverij - Aurora Borealis: Alle catalogi bij de manifestaties en exposities, en alle boeken van Noorderlicht-projecten worden verzorgd en uitgegeven door de eigen uitgeverij Aurora Borealis. De boeken worden internationaal geprezen om hun kwaliteit in druk, vormgeving en inhoud. De catalogus van Nazar werd zelfs in 2004 overgenomen door het Amerikaanse Aperture, die het boek in een tweede editie wereldwijd uitgaf. Noorderlicht Archief: Pandora's Box Noorderlicht heeft in de loop der jaren een uitgebreid archief opgebouwd met documentatiemateriaal over (en foto's van) fotografen uit binnen- en buitenland; Pandora's Box. Het digitale bestand kan op afspraak worden geraadpleegd voor het samenstellen van tentoonstellingen en publicaties. Fotografen kunnen hun werk inzenden. |
